Hidrolik sistemlerde verim ve makine ömrü büyük ölçüde yağ sıcaklığına bağlıdır. Sıcaklık kontrolden çıktığında pompa, valf ve contalar kısa sürede yıpranır. İşte bu noktada hidrolik termostat devreye girer. Bu bileşen, yağ sıcaklığını sürekli izler. Belirlenen değere ulaşıldığında ise soğutma ya da ısıtma devresini yönetir.
Hidrotez Hidrolik Makina olarak Ostim’deki teknik ekibimizle sahada sık karşılaştığımız sıcaklık sorunlarını bu yazıda derledik. Böylece sisteminiz için doğru kararı daha kolay verebilirsiniz.
Termostat, hidrolik yağın sıcaklığını ayarlanan sınırlar içinde tutan kontrol elemanıdır. Sahada iki temel tip öne çıkar. Bunlar mekanik termostatik valfler ve elektrik kontaklı sıcaklık şalterleridir.
Öncelikle mekanik tip, içindeki genleşen eleman sayesinde çalışır. Yağ soğukken akışı soğutucuyu atlayarak doğrudan tanka gönderir. Yağ ısındıkça eleman genleşir ve akışı yağ soğutucuya yönlendirir. Bu sayede sistem soğuk başlangıçta hızla ısınır, çalışma sırasında ise aşırı ısınmaz.
Öte yandan elektrik kontaklı tip genellikle tanka monte edilir. Set değerine ulaşıldığında soğutucu fan motorunu veya tank ısıtıcısını devreye alır. Hatta bazı uygulamalarda kritik sıcaklıkta makineyi durduran bir alarm sinyali de üretir.
Bu bileşenler pres makinelerinde, plastik enjeksiyon hatlarında ve iş makinelerinde yaygın olarak kullanılır. Aynı zamanda tarım ekipmanları, damperli araçlar ve sürekli çalışan güç üniteleri de termostat kontrolüne ihtiyaç duyar. Özellikle yaz aylarında kapalı alanda çalışan tezgahlarda yağ sıcaklığı hızla yükselir. Kış aylarında ise açık sahadaki makineler soğuk yağ nedeniyle geç ısınır.
Mineral esaslı hidrolik yağlar için önerilen çalışma aralığı genellikle 40-60 °C civarındadır. Bununla birlikte kesin değer, yağ tipine ve üretici önerisine göre değişir. Sıcaklık bu aralığın üzerine çıktığında şu sorunlar ortaya çıkar:
Diğer yandan aşırı soğuk yağ da ciddi risk taşır. Yüksek viskozite pompanın emişini zorlar ve kavitasyona yol açabilir. Ayrıca oksitlenen yağ hidrolik filtreleri beklenenden hızlı tıkar. Dolayısıyla sıcaklık kontrolü, bakım maliyetlerini doğrudan etkiler.
Doğru ürün seçimi, sistemin çalışma koşullarının iyi analiz edilmesiyle başlar. Bu doğrultuda aşağıdaki kriterleri mutlaka değerlendirmenizi öneririz:
Nitekim yanlış set değeri seçilen bir termostat, soğutucuyu gereksiz yere çalıştırabilir. Bu durum hem enerji israfına hem de erken arızaya neden olur.
Termostatın sensörü, yağın gerçek sıcaklığını ölçebileceği bir noktaya yerleştirilmelidir. Durgun bölgelere yapılan montajlar hatalı ölçüme yol açar. Bu nedenle tank içindeki akış yönü mutlaka dikkate alınmalıdır.
Periyodik bakımlarda termostatın açma değeri harici bir termometreyle karşılaştırılmalıdır. Ayrıca kontakların durumu ve soğutucu peteklerin temizliği kontrol edilmelidir. Şüphesiz yağ seviyesinin düşük olması da sıcaklığı olumsuz etkiler. Az yağ, tankta daha kısa sürede ısınır ve soğumaya yeterli zaman bulamaz. Bunun için seviye göstergesi düzenli olarak takip edilmelidir. Bununla birlikte hortum ve rakor bağlantılarındaki kaçaklar da gözden kaçırılmamalıdır. Basınç değerlerini manometreler ile birlikte izlemek, arızaları erken fark etmenizi sağlar.
Üstelik yeni bir hidrolik güç ünitesi tasarlarken sıcaklık kontrolü baştan planlanmalıdır. Hidrotez olarak ihtiyaç analizi aşamasında ısı yükünü hesaplıyor, soğutma ve termostat seçimini projeye göre belirliyoruz.
Sonuç olarak, doğru seçilmiş bir hidrolik termostat yağ ömrünü uzatır, arıza riskini azaltır ve enerji tüketimini dengeler. Küçük bir bileşen gibi görünse de sistemin sağlığında belirleyici rol oynar.
Sisteminize uygun sıcaklık kontrol çözümünü birlikte belirleyelim. Bize +90 312 354 27 55 numarasından ulaşabilir, WhatsApp hattımızdan hızlıca yazabilirsiniz. Ostim’deki ofisimizi ziyaret etmek için konumumuzu inceleyebilirsiniz. Teknik destek ve teklif talepleriniz için iletişim sayfamızdan bize hemen ulaşın.
